Học tiếng Anh cùng bs Hiền
Hiện nay, trên báo chí và mạng xã hội, cụm từ “tác động vật lý” thường được dùng để dịch “physical assault” trong tiếng Anh hoặc “agression physique” trong tiếng Pháp. Tuy nhiên, cách dịch này chưa thực sự chính xác và có thể gây nhầm lẫn về ý nghĩa, đặc biệt trong ngữ cảnh nói về hành vi tấn công, hành hung hoặc đe dọa thân thể.
Trước tiên, hãy tìm hiểu từ “physical”. Từ này bắt nguồn từ tiếng Latinh thời Trung cổ, liên quan đến khoa học tự nhiên. Nó mang nghĩa “thuộc về vật chất” hoặc “liên quan đến cơ thể”, đối lập với “tinh thần” (mental). Vào khoảng năm 1590, “physical” được hiểu là những gì liên quan đến vật chất, có thể cảm nhận qua giác quan. Đến năm 1780, nghĩa của nó mở rộng thành “liên quan đến cơ thể” hoặc “thuộc về thể chất”. Vì vậy, khi đi cùng “assault” (hành vi tấn công hoặc đe dọa), “physical assault” ám chỉ hành vi tấn công hoặc đe dọa trực tiếp đến cơ thể, tức là gây tổn hại thể chất.
Một góc nhìn thú vị liên quan đến từ “physical” là cách nó từng được dùng trong lĩnh vực y học thời Trung cổ. Khi đó, “physical” còn mang nghĩa “nội khoa”, đối lập với “ngoại khoa”. Bác sĩ nội khoa, được gọi là physician, thường được xã hội trọng vọng hơn bác sĩ ngoại khoa, hay còn gọi là barber-surgeon, những người chủ yếu thực hiện các phẫu thuật đơn giản hoặc cắt tóc. Physician chẩn đoán và điều trị bệnh bằng thuốc hoặc phương pháp không xâm lấn, được xem là trí thức và cao quý. Ngược lại, barber-surgeon làm việc với dao kéo, máu me, nên bị coi là nghề thấp kém. Tuy nhiên, thời thế đã đổi thay. Ngày nay, bác sĩ ngoại khoa, đặc biệt là những người chuyên về phẫu thuật thẩm mỹ, không chỉ đòi hỏi kỹ năng tinh tế mà còn thường có thu nhập cao hơn nhiều so với bác sĩ nội khoa, nhờ vào sự phát triển của công nghệ và nhu cầu làm đẹp của xã hội.
Ngược lại, “tác động vật lý” trong tiếng Việt nghe chung chung và không truyền tải đúng mức độ nghiêm trọng của hành vi tấn công. “Tác động” có thể hiểu là bất kỳ sự ảnh hưởng nào, không nhất thiết là hành hung hay đe dọa. Ví dụ, một cái vỗ vai nhẹ nhàng cũng có thể được gọi là “tác động vật lý”, nhưng rõ ràng không phải là “physical assault”. Do đó, cách dịch này làm mất đi ý nghĩa mạnh mẽ và cụ thể của từ gốc.
Để chính xác và dễ hiểu hơn, chúng ta nên dịch “physical assault” thành “tấn công thể chất”. Cụm từ này phản ánh đúng hành vi gây tổn hại hoặc đe dọa đến cơ thể. Tương tự, trong tiếng Anh cũng có “verbal assault” (tấn công bằng lời nói), và chúng ta có thể dịch thành “tấn công ngôn từ” để đồng nhất cách dùng. Những cách dịch này không chỉ rõ ràng mà còn phù hợp với ngữ cảnh, giúp người đọc hiểu đúng bản chất của hành vi được đề cập.
Tóm lại, thay vì dùng “tác động vật lý”, chúng ta nên chọn “tấn công thể chất” để dịch “physical assault”. Cách dịch này vừa chính xác, vừa dễ hiểu, đồng thời truyền tải đúng mức độ nghiêm trọng của hành vi tấn công hoặc đe dọa thân thể.
